Voor beginners

Een introductie op pionieren

Missionair zijn kan op allerlei manieren. Het starten van een pioniersplek is één manier. De synode van de Protestantse Kerk besloot in 2012 om ruimte te geven aan nieuwe vormen van kerkzijn. In de praktijk zijn nu ruim honderd initiatieven ontstaan.

Een pioniersplek is een nieuwe vorm van kerkzijn, voor mensen die niet naar een kerk gaan. Daarbij hanteren we drie uitgangspunten:

  • Afstemming op de context (door te luisteren naar wat er speelt)
  • Werken vanuit gedeeld geloof (om te beginnen binnen het pioniersteam)
  • Duurzame gemeenschapsvorming (gericht op de langere termijn)
Allerlei vormen

Pioniersplekken kunnen allerlei vormen hebben. In een café verhalen uit de Bijbel bespreken; een kledingruilwinkel; ouders die samen met hun kinderen zingen en knutselen; een klooster nieuwe stijl; een netwerk van jongeren. Het kan allemaal. Wees creatief! Neem deze praktijkverhalen eens door om je te laten inspireren. Of lees de brochure over pionieren.

Hoe ontstaat een pioniersplek?

Het initiatief voor een pioniersplek kan beginnen bij één of twee mensen met een missionair verlangen. Mensen van het landelijk team kunnen je helpen om dat verder te brengen.

Bij pionieren gaat het niet om zomaar een leuke activiteit, maar om het zoeken (en vinden) van een nieuwe vorm van kerkzijn. En dan met mensen die tot voor kort eigenlijk nooit meer in een kerk kwamen. Zo’n nieuwe vorm kan zich in de loop van enkele jaren ontwikkelen. De pioniersreis biedt daarbij wat oriëntatie qua proces:

De pioniersreis

Waarom pionieren?

Nog geen vijftig jaar geleden aten we bijna alleen aardappelen en groente. Nu eten we wraps, sushi, noodles en meer. Een beeld dat illustreert dat Nederland veel diverser is geworden. Dat geldt ook voor hoe we in het leven staan en hoe we de kerk beleven. Uit onderzoek blijkt dat de bestaande vormen van kerkzijn maar een klein deel van de Nederlanders bereiken. Door allerlei verschillende vormen van kerkzijn kunnen méér mensen ontdekken wat het evangelie inhoudt.

In de visienota van de Protestantse Kerk in Nederland staat hierover:

Als het gaat om de vormen van de christelijke gemeenschap is het van belang dat er pluriformiteit is. Er is het ‘traditionele’ kerkelijke leven, waar voor velen de inwijding in het geloof plaatsvindt en dat daarom blijvende ondersteuning verdient. Er zijn daarnaast nieuwe vormen van kerk (fresh expressions of church) aan het ontstaan. Dat zijn gemeenschappen die toegankelijk zijn voor tijdgenoten die zich om wat voor reden dan ook niet bij bestaande gemeenschappen voegen. Deze nieuwe vormen moeten niet onnodig belast worden met bestaande kerkelijke gewoonten, structuren en organisatie. Ze moeten de kans krijgen te ontstaan en te groeien op een wijze die recht doet aan de mensen die er onderdeel van uitmaken.

Ter verdieping

Er zijn verschillende artikelen en filmpjes beschikbaar voor wie zich oriënteert op pionieren:

Over startbegeleiding

Dit zijn een aantal artikelen die startende pioniersteams op weg kunnen helpen: